Kardeşlik akdi iki şahsın arasındaki bağlantıdır. Tıpkı eşlerin arasındaki nikâh akdi gibi. Nikâh, yerine getirilmesi farz olan birtakım hakları gerektirir ki, bu hakları nikâhın hakkı olarak yerine getirmek mutlaka lazımdır.
039. Kardeşlik ve Uhuvvet
İmam Gazzâlî hazretlerinin İhyâu Ulûmu’nda, benim çok etkilendiğim bir bölümünde diyor ki; “Kardeşlik üç derecededir.”
Dostluk, kardeşlik. Yani siz bizimle dost olun, biz sizinle dostuz, siz birbirinizle dostsunuz.
Fudayl b. İyâd rahmetullahi aleyh hazretleri Merv şehrinden, Semerkant’tan neşet etmiş [doğmuş], Ebiverd’de yaşamış. Hicretten 187 yıl sonra, Muharrem ayında Mekke-i Mükerreme’de Harem-i Şerîf’te vefat etmiş. Bu mübarek zât buyuruyor ki;
Bugünkü cemiyetimiz her zamankinden çok daha fazla birlik ve beraberliğe muhtaçtır. Hatta varlığımızın bekası için ilk şart bu görünüyor. Şüphesiz birliği temin etmek hususunda herkese cemiyetteki yeri, mevkii ve mesleği ölçüsünde bir sorumluluk düşmektedir.
Bir fırsat daha verildi ve bizler, Regaib kandili gibi içinde çok kıymetli günlerin bulunduğu çok kıymetli bir manevi mevsime eriştik. Kadrini bilmek nasib olsun ki, feyiz ve bereketi de bizimle olsun. İstedik ki, bütün güzel duyguların daha içtenlikle yaşanıp anlam kazanabileceği bu vakitlerin bireysel ve toplumsal farkındalığımıza vesile olabileceği konularımız olsun.
ALLAH’IN İPİ: Genel olarak Allah Teâlâ’ya kavuşma sebebi olan delil ve vasıta olarak tarif edilir.(1) Daha özel mana veren müfessirler ise bu vasıtaları, Kur’an, Kur’an’ın içinde bildirilen emirler, İslâm topluluğu, ihlas, İslâm, Allah’a söz verme, Allah’ın emri gibi ifadelerle tarif etmiştir.
İslam dini kendi toplumunun esaslarını belirlerken inançta tevhidi, cemiyette de uhuvveti (kardeşliği) esas almıştır. İslam toplumu sınırları imanla çizilmiş kardeşler topluluğudur. Bu toplumda tek belirleyici unsur imandır. Ön şartı da Lâilâheillallah Muhammedu’r-Rasûlüllah demektir.
Üç ayların müjdesiyle şenlendiğimiz bu günlerde tatlı bir telaş sardı, mü’minleri kalbini; “Recep Allah’ın ayıdır.” Öyleyse temâşâ etmekle şenlensin mü’min yürekler. Baksın ve görsün ki nasıl el-Vedûd ism- şerîfiyle muhabbetli yaratmış Yaratan.. Güneş semâyı, sema yaprağı, yaprak toprağı sever…
Cüneyd-i Bağdadî’ye bir adam dedi ki: “Bu günlerde gerçek dost, zor bulunuyor. Allah (cc) yolunda bir dostu nereden bulacağım?” Cüneyd şöyle buyurdu: “Eğer seninle ilgilenecek ve senin yükünü kaldıracak bir dost istiyorsan, bunlar çok az ve uzaktadır.
İlk insan Hz. Âdemin yaradılışıyla başlayan insanlık serüveninde kardeşlik kavramının ilk temsilcileri şüphesiz Habil ve Kabildir. İnsanın yaradılışından beri var olan, ateşin odunu yediği gibi iyilikleri yiyip bitiren kıskançlık duygusunun ne gibi sonuçlar doğurabileceğinin en net örneklerinden biridir Kabil.