Edibe Boz-
Bazı şehirlerden dönerken yanınızda sadece fotoğraflar ve birkaç güzel anı olur. Bazı şehirler ise insanın zihninde başka türlü yer eder; gezdiğiniz yerlerden çok hissettikleriniz kalır aklınızda.
Elazığ benim için biraz böyle bir şehir oldu.
İlk bakışta tarihî ve doğal güzellikleriyle dikkat çeken Elazığ’ın asıl etkileyici tarafını ise Harput’a çıktığımda fark ettim. Çünkü burada tarih ile maneviyat birbirinden ayrılmıyor. Bir caminin önünden geçerken, bir türbede dua ederken ya da eski taş sokaklarda yürürken kendinizi ister istemez geçmişin içinde buluyorsunuz.
Harput’ta Zaman Biraz Yavaşlıyor
Elazığ’a gelip Harput’a çıkmamak olmaz.
Benim için Harput’un en güzel taraflarından biri, insana şehrin kalabalığından uzaklaşıp biraz yavaşlama fırsatı vermesi oldu. Taş sokaklarda yürürken etrafınıza baktığınızda sadece eski yapıları görmüyorsunuz, yüzyıllar boyunca burada yaşamış insanların izlerini de hissediyorsunuz.
Harput Kalesi, Ulu Camii, tarihî yapılar ve türbeler…
Hepsinin ayrı bir hikâyesi var.
Ama beni en çok etkileyen, bu tarihî dokunun içinde güçlü bir manevi atmosferin hâlâ hissediliyor olmasıydı.
Ulu Cami’nin Avlusunda Birkaç Dakika
Harput Ulu Cami’nin önünde durduğumda ister istemez buranın geçmişini düşünmeye başladım.
Yüzyıllardır insanların gelip namaz kıldığı, dua ettiği, belki hayatının en zor dönemlerinde sığındığı bir mekân…
Böyle yerlerde insanın tarihe bakışı da değişiyor.
Sadece “kaç yıllık?” diye düşünmüyorsunuz.
“Kimler burada dua etti, kimler bu kapıdan geçti?” diye düşünüyorsunuz.
Bence tarihî ve manevi mekânları özel yapan da biraz bu.
Bugün bizim için sıradan görünen bir kapının, bir avlunun veya bir taş duvarın aslında yüzlerce yıllık bir hatırayı taşıyor olması.
Harput’un Manevi Yüzü
Harput’u gezerken türbelere de mutlaka zaman ayırmak gerekiyor.
Arap Baba, Mansur Baba, Üryan Baba, Beşikli Baba, Şeyh Şerafeddin ve Fethi Ahmet Baba gibi pek çok manevi şahsiyetin makam ve kabirleri bu bölgede bulunuyor.
Bunların her biri insanın yolculuğuna başka bir anlam katıyor.
Çocuklara geçmişi anlatmanın en güzel yollarından biri, o geçmişin izlerini birlikte görmek.
Osman Bedrettin Erzurumi olarak da bilinen İmam Efendi’nin hayatını okuduğunuzda ilim, irfan ve güzel ahlakın ne kadar iç içe olduğunu görüyorsunuz.
Burada insan ister istemez bugünün dünyasını düşünüyor.
Oysa geçmişteki bu insanların hayatlarına baktığımızda eğitimin yalnızca bilgi vermek olmadığını görüyoruz.
İlim var ama yanında edep var.
Bilgi var ama yanında sorumluluk var.
Öğrenmek var ama öğrendiğini hayata geçirmek de var.
Belki de bugün en çok ihtiyacımız olan şeylerden biri bu bütünlük.
Bir Türbe Ziyareti Bazen Bir Gezi Durağından Fazlası
Bazı yerlerde insan konuşmak yerine biraz sessiz kalmak istiyor.
Türbelerin bulunduğu alanlarda da böyle bir his oluşuyor bende. Elbette her ziyaretin kendi adabı var ama insanın geçmişte yaşamış, ilim ve irfan yolunda iz bırakmış insanları hatırlaması bile başlı başına kıymetli.
Bazen bir dua…
Bazen kısa bir Fatiha…
*Palu’ya Uzanan Manevi Yol*
Elazığ’ın manevi zenginliği Harput’la sınırlı değil.
Palu’ya doğru ilerlediğinizde de karşınıza farklı bir tarih ve farklı bir manevi atmosfer çıkıyor.
Şeyh Ali Sebdi ve Mahmud Samini gibi isimlerin hayat hikâyelerini öğrenmek, bu toprakların neden yüzyıllardır ilim ve irfanla anıldığını anlamaya yardımcı oluyor.
Ben böyle yerleri gezerken yalnızca “ne var?” diye bakmayı değil, “burada kimler yaşamış?” sorusunu da sormayı seviyorum.
Çünkü bir şehrin ruhunu anlamanın yolu biraz da o şehirde iz bırakmış insanları tanımaktan geçiyor.
Ve Sonra Hazar Gölü…
Manevi ve tarihî durakların ardından Hazar Gölü’ne geçmek ise bambaşka bir his.
Biraz yürümek, manzarayı izlemek, ailece oturup sohbet etmek…
Harput’un sessizliği…
Ulu Camii’nin tarihi…
Türbelerde hissettiğim manevi atmosfer…
Geçmişte yaşamış insanların hayatlarından bugüne kalan öğütler…
Palu’nun kadim hikâyeleri…
Ve Hazar Gölü’nün insana verdiği huzur…
Bütün bunları düşündüğümde Elazığ’ı sadece “gezilecek güzel bir şehir” olarak tanımlamak bana biraz eksik geliyor.
Çünkü bazı şehirler size bir şey gösterir, bazıları ise size bir şey düşündürür.
Gezdikçe geçmişi, insanı, aileyi, eğitimi, değerleri ve hayatın telaşında unuttuğumuz bazı güzellikleri yeniden düşünmeye başladığım bir şehir oldu.
Döndüğünüzde valizinizden çok gönlünüz biraz daha doluysa…
O yolculuk gerçekten iyi gelmiştir.