Ayşe Hümeyra Heren-
Evlerimiz, aslında sadece barındığımız dört duvar değil; içinde nefes aldığımız, huzur bulduğumuz ve sevdiklerimizle yaşamı paylaştığımız bir yuva. Temizlik, bu yuvaya ferahlık veren, nefesini açan, bereketini artıran en önemli unsurlardan biri. Evimizi, bedenimizi, çevremizi temiz tutmak; bir yandan da Allah’ın bize emanet ettiği nimetlere saygı göstermektir.
Eskiler bu yüzden temizliği sadece suyla değil niyetle yapardı.
Evini süpürürken, sabununu yoğururken bile bir dua, bir şükür gizli olurdu.
Çünkü inanırlardı ki temiz evde huzur, temiz bedende nur olur.
Eskiden evlerde dolap dolusu temizlik ürünü yoktu ama temizlik vardı hem de mis gibi. Annelerimiz, anneannelerimiz, babaannelerimiz bir kalıp sabunla hem çamaşırlarını, hem bulaşıklarını, hem evlerini tertemiz yaparlardı. O sabunun kokusu; sadece temizlik değil huzurun, sadeliğin, doğallığın da kokusuydu.
O zamanlar ne sentetik deterjan vardı ne ağır kimyasallar ama insanlar tertemizdi. Çünkü doğadan kopmamışlardı ve doğa yeterliydi. Zeytinyağından yapılan sabunlar, kül suyu, kil, karbonat, sirke gibi basit ama etkili malzemeler vardı. Her biri Allah’ın toprağa, ağaca, meyveye koyduğu şifadan payını almıştı.
Bugün her iş için ayrı bir deterjanın var olması, aslında tüketim sektörünün bir ürünüdür. İnsanlara her köşe için yeni bir ürün gerektiği düşüncesi aşılanmıştır. Oysa çoğu kimyasal, temizlikten çok zarar getirir. Ciltte tahrişe, solunumda ise zorluğa sebep olur ve doğada kalıcı atıklar bırakır. Gerçek temizlik, ne kadar çok ürün kullanıldığıyla değil içeriğin ne kadar doğal olduğu ile ilgilidir.
Günümüzde temizlik denince renkli şişeler, keskin kokular, köpük dağları geliyor akla. Cildimizi bir bebeğinki gibi yumuşacık yapan, göz yakmayan, baloncuklu, bol köpüklü ancak içinde ne olduğunu bilmediğimiz şampuanlar, duş jelleri girdi hayatımıza. Elini yıkamak için sıvı sabundan başkasını bilmeyen, elinde katı sabun çevirmekte zorlanan ve onu kullanmaya isteksiz bir nesil türedi maalesef.
Oysaki boğazımızdan geçenin bedenimize zarar verebilme potansiyeli, cildimizden geçenden çok da farklı değildir. Ağzımızdan giren maddeler sindirim sürecinde karaciğer tarafından süzülüp, bağırsak yoluyla atılabilirken, deri yoluyla emilen maddeler doğrudan dolaşıma geçer ve vücuttan uzaklaştırılmaları çok daha zordur.Bu yüzden cildimizle temas eden her üründe doğallık bir lüks değil, bir gerekliliktir.
Kimyasallardan arınmış bir temizlik anlayışı, aslında kendimize ve tüm canlılara gösterdiğimiz saygının bir ifadesidir.
Peki ne yapmalı?
Öncelikle bir ürünü elimize aldığımızda arkasını çevirmek en büyük ipucudur. Uzun ve karmaşık, okumakta bile zorlandığımız kimyasal isimlerle dolu etiketler, çoğu zaman bize küçük bir işaret veriyor: “Ben doğadan uzaklaştım.” İçinde SLS, fosfat, sentetik koku, boya gibi maddeler olan ürünler; temizlikten çok, zarar getiriyor. Bir de işin helallik-haramlık durumu da var tabii zira bazı sabunlarda hayvansal yağ olarak domuz yağı kullanılmakta ne yazık ki (İçerikte Sodyum Tallowate varsa dikkat edilmeli! Mümkünse vegan olanlar tercih edilmeli).
Düşünsenize abdest veya gusül öncesi kullandığımız sabunda domuz katkısının olduğunu. İbadetlerimizde feyzin, evlerimizde huzurun neden eksik olduğunun bir sebebi olabilir mi ne dersiniz?
İkinci olarak da doğal ürünlerin estetikten uzak, renksiz, kokusuz ve albenisiz olduğu yönünde yaygın bir kanaat vardır. Oysa bu düşünce doğru değildir. Doğru bilgi ve yöntemle hazırlandığında doğal ürünler hem etkili hem de estetik açıdan son derece güzeldir.
Allah Teâlâ her yöreye özel, birbirinden farklı özelliklerde sayısız bitki yaratmıştır. Bu bitkilerden elde edilen yağlar sabun üretiminde kullanıldığında, kimisi temizleyici, kimisi sabunu sertleştirici özellik kazandırırken; bazıları kremsi bir yapı, bazıları da baloncuklu bir köpük oluşturur. Uçucu yağlar doğal sabunlara hoş kokular katarken, bitkisel boyalar da görsel olarak zenginlik sağlar.
Geçmişin bilgeliğiyle bugünün titizliğini bir araya getirmek, hem göze hem gönle hitap eden doğal sabunların ortaya çıkmasını sağlar. Böylece doğal sabun kullanımı, bir zorunluluktan çıkıp bilinçli ve keyifli bir tercihe dönüşür. Günümüzün rengarenk raflarında yer alan, fakat hem insana hem doğaya zarar veren kimyasal ürünlere karşı durmanın yolu da bu bilinçten geçer.
Son olarak da doğal sabun ve deterjan kullanmaktaki niyetimiz yalnızca şifalanmak değil aynı zamanda yerli emeği yaşatmak, helal ve temiz üretimi desteklemek, değerlerimizle örtüşmeyen ürünlerden uzak durmaktır.
Bu, sadece doğal sabun üreticilerini değil özünü, emeğini ve ahlakını koruyarak üreten herkesi içine alan bir bilinçtir.
Çünkü biz biliyoruz ki temizlik sadece bedeni arındırmak değil, niyeti de arı tutabilmektir.
Bu yüzden yaptığımız şey bir fedakârlık değil; bir duruş, bir sadakat ve bir kararlılıktır.
Rabbim duruşumuzu sabit, niyetimizi halis, kararlılığımızı daim eylesin.
Evde Kolay Doğal Sıvı Sabun Yapımı
Doğal katı ve sıvı sabun üretimi bilgi, emek ve özen gerektirir; herkesin bu süreçte aynı titizliği göstermesi kolay olmayabilir. Ancak dileyenler için evde rahatlıkla hazırlanabilecek basit bir sıvı sabun tarifi mümkün:
1.Bir tencereye sevdiğiniz bir bitkiden (örneğin lavanta veya biberiye) bir tutam eklenir.
2.Üzerine yaklaşık 50 gram rendelenmiş doğal sabun ilave edilir ve 1 litre kadar kaynar su dökülür.
3.Sabunlar tamamen eriyene kadar karıştırılır.
4.Yaklaşık 15–20 dakika sonra karışımı süzülür.
5.Soğuduktan sonra dilerseniz lavanta, limon veya portakal gibi uçucu yağlardan 40–50 damla kadar eklenir.
Artık mis gibi kokan, tertemiz içerikli doğal bir sıvı sabununuz hazır!
Bu sabunla ellerinizi, bulaşıklarınızı yıkayabilir hatta ev temizliğinde bile güvenle kullanabilirsiniz.
Ellerimizin, evimizin ve rızkımızın bereketi; temizliğin, helalliğin ve sadeliğin içinde saklıdır.
Helal, sade ve huzurlu bir yaşam dileğiyle…